Podobnie jak w koksartrozie, mamy tu do czynienia ze zwyrodnieniem, na które nie znamy lekarstwa. Jedynie możemy zmniejszać dolegliwości bólowe oraz stosować profilaktykę. W ostateczności chory jest kierowany na operację wymiany stawu. 

Czym jest gonartroza?

Jest to choroba zwyrodnieniowa, która swym patologicznym działaniem objęła kolano. Będzie się to wiązało z bólem oraz dysfunkcją kolana, która będzie utrudniać obowiązki dnia codziennego. Choroba ma związek z niszczeniem chrząstek stawowych. To właśnie one są odpowiedzialne za amortyzację stawu oraz zmniejszanie tarć między kośćmi. Wraz z postępowaniem choroby chrząstka przestaje pełnić swoją funkcję. Ubytki w chrząstce są niejako uzupełniane przez tkankę kostną co prowadzi do zniekształcenia stawu i pogorszenia zdrowia pacjenta. 

Błona maziowa ulega obrzękowi i wzmożonemu unaczynieniu. Torebka stawowa też zostaje zajęta przez proces chorobowy i zaczyna przerastać oraz podlega bliznowaceniu i zgrubieniu. 

Warto zwrócić uwagę, że etiologia choroby zwyrodnieniowej jest nieznana. Kiedyś twierdziło się, że niszczenie stawu to naturalny proces starzenia się. Jednak na chorobę zwyrodnieniową cierpią również młodzi ludzi. Ponad to nie wszystkie osoby w podeszłym wieku cierpią na chorobę zwyrodnieniową.  

Trzy typy gonartrozy

Typ gonartrozy jest zależny od miejsca występowania zmian chrząstki stawowej. I tak oto mamy:

Przyśrodkowa – jest najczęstsza. Szpara stawowa jest zwężona po stronie przyśrodkowej. Często występuje u osób, które mają szpotawość kolan. 

Rzepkowo – udowa – szpara stawowa jest zwężona między rzepką, a kością udową. Jeśli ból jest silniejszy podczas schodzenia to prawdopodobnie mamy do czynienia z tym rodzajem zwyrodnienia

Boczne – Szpara stawowa jest znacznie zwężona po stronie bocznej. Często występuje u osób, które mają koślawość kolan. 

Objawy i rozpoznanie

Przede wszystkim pojawia się ból w stawie kolanowym i jego okolicy. Często będzie się lokalizował w przedniej lub przyśrodkowej części stawu kolanowego oraz w górno – przyśrodkowej części podudzia. Ból będzie się nasilał przy ruchach, wstawaniu, schodzeniu po schodach, czy w czasie noszenia ciężkich przedmiotów, ponieważ to wtedy staw jest poddawany największym obciążeniom. Jednak w początkowym okresie będzie ustępował podczas spoczynku. 

Z czasem, z powodu bólu, pacjent zaczyna utykać i oszczędzać nogę. Prowadzi to do ograniczenia ruchomości stawu, zaników mięśni, a nawet przykurczu w pozycji zgięciowej. 

Dodatkowo za gonartrozą będzie przemawiał fakt, jeśli dysfunkcja stawu kolanowego będzie się pogłębiać.

Warto też zwrócić uwagę, czy nie występują zaburzenia statyki ciała. Wtedy jedno z kolan może zostać szybciej „zniszczone”.

Może też się pojawić, niewielki obrzęk, zaczerwienienie i podwyższona temperatura (zwłaszcza po wysiłku), bolesność uciskowa, a nawet trzaski przy wykonywaniu ruchu. Są one spowodowane ocieraniem się o siebie powierzchni kości. 

Jednak proces zwyrodnieniowy trzeba potwierdzić radiologicznie. Na zdjęciu będziemy szukać osteofitów tak samo na kości udowej, jak i piszczelowej. Również za zwyrodnieniem będzie przemawiać zwężenie szpary stawowej, występowanie wolnych ciał śródstawowych oraz zniekształcenie osi stawu. W ustaleniu poziomu zaawansowania choroby zwyrodnieniowej posłuży skala Kellgrena – Lawrence’a.

Wraz z postępowaniem choroby ból będzie się nasilał, a także występował podczas spoczynku. Również obrys stawu ulega znacznemu pogrubieniu i deformacji. 

Prócz zdjęcia RTG do rozpoznania choroby zwyrodnieniowej możemy też używać tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Jednak te dwie metody są o wiele droższe, a więc rzadziej proponowane pacjentom. 

Etiologia i wystepowanie

Przyczyny choroby zwyrodnieniowej najczęściej są nieznane, ale duży wpływ na kondycję stawu kolanowego ma otyłość, długotrwałe i nadmierne przeciążenia (na przykład podczas uprawiania sportu lub na skutek pracy fizycznej), a także mikrourazy i kontuzje, które przytrafiły się nam w ciągu życia. W dodatku wydaje się, że siedzący tryb życia nie sprzyja naszym stawą. Nie można też pominąć cukrzycy oraz starzenia się organizmu. Nie zapominajmy też o wymienionej już szpotawości czy koślawości. 

W dodatku chorobę zwyrodnieniową mogą też wywoływać: zapalenie stawu, odkładanie pyrofosforanu wapnia, uszkodzenie łękotki, chrzęstniako – kostniakowatość maziówkowa, kosmkowo – barwnikowe zapalenie błony maziowe, czy rozwarstwiająca martwica aseptyczna. 

Gonartroza ujawnia się najczęściej między 40, a 60 rokiem życia. Podobnie jak w przypadku koksartrozy choroba częściej występuje u kobiet. Tutaj również istotną rolę będą grały zmiany hormonalne. 

Możliwości leczenia

Wszystko zależy od stopnia zaawansowania zwyrodnienia. Niestety – nie ma skutecznego sposobu leczenia. Można tylko zapobiegać lub łagodzić objawy. Przede wszystkim podaje się leki przeciwbólowe oraz środki przeciwzapalne. Trzeba też stosować leczenie zachowawcze w celu zwiększenia lub utrzymania zakresu ruchu, wzmocnienia mięśni oraz zmniejszenie dolegliwości i ograniczenie kalectwa.

Kolejnym ważnym elementem zalecanym przy gonartrozie jest obniżenie wagi ciała. Zdarza się, że lekarze zalecają odciążanie stawu poprzez kule lub laski. Jednak jest to tylko łagodzenie objawów. 

W zaawansowanych zmianach konieczna staje się artroskopia lub operacja polegająca na wymianie stawu kolanowego. 

Zdjęcie: Foter

_______________________________________________________________________________________________

Tekst Ci się podobał? Napisz komentarz i zostaw like! :)

2 thoughts on “Gonartroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego

  1. Genialnie napisane cieszę się, że udało mi się trafić na tak dobrze opracowany serwis.

  2. Grejfrut pisze:

    Mój mąż leczył zwyrodnienie stawu kolanowego kwasem hialuronowym, którzy wszyscy kojarzą tylko z kosmetyką. Zabieg zrobiono w tyskiej klinice Dea Salus, a w rezultacie zmniejszyły się dolegliwości bólowe. Poza tym taki zabieg powoduje wzrost lepkości i elastyczności płynu stawowego, odżywienie oraz zwiększenie ‘’ śliskości’’ chrząstki stawowej.
    Podany kwas hialuronowy zapewnia płynny ruch i zmniejsza tarcie powierzchni stawowych oraz odżywia chrząstkę stawową. Polecamy wszystkim.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *