Podobnie jak przy koksartrozie i gonartrozie choroba atakuje stawy – tym razem kręgosłupa – i doprowadza do przedwczesnego zużycia tkanek tworzących dany staw. Pojawia się ból, trudności z poruszaniem oraz problemy związane z codziennym życiem. 

Czym są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa?

Niestety zmiany są nieodwracalne, a degeneracja tkanek będzie wciąż postępować. Najczęściej choroba atakuje odcinek szyjny i lędźwiowy kręgosłupa. W miejscu uszkodzenie powstanie chrząstka włóknista o gorszych właściwościach biomechanicznych.W konsekwencji dochodzi do tarć między kośćmi, a obciążenia, którym ulega kręgosłup nie rozkładają się prawidłowo. Zaczynamy odczuwać ból, ciężko nam się poruszać i normalnie żyć. 

Zmianą ulegają nie tylko tkanka chrzęstna, ale również kręgi poprzez tworzenie się osteofitów, czy dyski, które przestają pełnić swoją funkcję, a także torebki stawowe, które się ulegają bliznowaceniu i zgrubieniu. Błona maziowa, która staje się delikatna i unaczyniona. Więcej na temat dyskopatii przeczytasz tutaj.

Nie zapominajmy, że kręgosłup podtrzymuje całe nasze ciało. W chwili, gdy zostają zniszczone krążki międzykręgowe, a trzony kręgów się przesuwają to trochę tak, jakbyśmy kazali kilkulatkowi zbudować wierzę z klocków, a następnie spróbowali na szczycie postawić jakiś ciężar. Prędzej czy później wieża, tak jak i nasz kręgosłup, odmówi posłuszeństwa. Choć w przypadku dziecięcej konstrukcji może to być nieco bardziej spektakularne. W przypadku człowieka mamy do czynienia z poważnym upośledzeniem.

Objawy i rozpoznanie

Początkowo ból jest miejscowy (spowodowany uciskiem na korzenie nerwowe) i będzie się nasilał przy wysiłku. Z czasem ból będzie towarzyszył każdemu ruchowi, aż w końcu nie będzie ustępował nawet podczas spoczynku. Pojawi się też sztywność kręgosłupa, osłabienie siły mięśniowej kończyn, ale napięcie mięśni przykręgosłupowych oraz zaburzenia neurologiczne – w tym zaburzenia czucia oraz drętwienie.

Trzeba wziąć pod uwagę, że kręgosłup jest nieco długim tworem, a więc dolegliwości mogą pojawić się na różnej wysokości. 

Odcinek szyjny:

  •  ból karku oraz głowy
  • sztywność szyi
  • ból może promieniować, aż do barków
  • uczucie „ciężkości” głowy
  • drętwienie, mrowienie kończyn górnych
  • osłabienie siły rąk

Odcinek lędźwiowy:

  •  bóle i sztywność okolicy krzyżowej
  • ograniczenie ruchomości tej okolicy
  • promieniowanie bólu do pośladków i nóg
  • osłabienie siły nóg
  • rwa kulszowa
  • drchętwienie, mrowienie kończyn dolny

W każdym przypadku chorobę zwyrodnieniową diagnozuje się za pomocą zdjęcia rentgenowskiego. Będziemy na nim szukać osteofitów, zniekształcenia osi stawu, czy sprawdzać szerokość szpary stawowej. W ustaleniu poziomu zaawansowania choroby zwyrodnieniowej posłuży skala Kellgrena – Lawrence’a.

W celu zdiagnozowania choroby zwyrodnieniowej możemy też wykorzystać tomografię komputerową oraz rezonans magnetyczny danego odcinka kręgosłupa. 

Ostre stany bólowe mają związek z przemieszczaniem się elementów kręgosłupa i/lub pojawieniem przepukliny krążków międzykręgowych. Będą one prowadzić do poważnych zmian neurologicznych – zaburzenia ruchu, czucia, niedowładu, zaników mięśniowych i tak dalej.

Etiologia i występowanie

Kiedyś uważano, że choroba zwyrodnieniowa jest naturalną konsekwencją starzenia się, jednak chorują na nią również osoby młode. Niestety nie znamy dokładnej przyczyny powstawania choroby. Wiemy tylko co sprzyja jej powstawaniu. 

Choroba często pojawia się po 50 – 60 roku życia, a wraz z upływem czasu objawy będę się pogłębiać. W końcu ból, zniekształcenie i upośledzenie funkcji stawów prowadzą do niepełnosprawności i wielu ograniczeń. 

Szczególnie narażone są osoby otyłe, a także Ci, którzy ciężko pracują i uprawiają sport wyczynowo. Do puli czynników sprzyjających trzeba dołożyć urazy i mikrourazy, którym nasze stawy ulegają każdego dnia, a także procesy zapalne. Również wady wrodzone jak skolioza, czy zła biomechanika stawów sprawia, że będą ulegać one szybszej degradacji. 

Co ciekawe na choroby zwyrodnieniowe częściej zapadają kobiety. Ma to związek z menopauzą i zmianami hormonalnymi, które zachodzą w ich organizmach.

Możliwości leczenia i fizjoterapia

Tak jak już pisałam o tym wielokrotnie – procesu zwyrodnienia nie da się zahamować. Jedyne co możemy zrobić to stosować leczenie zachowawcze, aby zmniejszyć szybkość niszczenia stawu. 

Leczenie powinno być ustalone indywidualne w zależności od stopnia zaawansowania oraz prowadzone pod kontrolą lekarza ortopedy, a często również reumatologa i neurologa

Podstawą jest zmniejszenie wagi ciała i unikanie przeciążeń, która mają destrukcyjny wpływ na kręgosłup. Być może trzeba będzie rozważyć zmianę pracy. Jednak nie oznacza to zrezygnowania z jakiejkolwiek aktywności. Wręcz przeciwnie – chory powinien zachować codzienną, umiarkowaną aktywność fizyczną.

Ważne jest, aby dbać o prawidłową postawę ciała i naukę samokontroli, a także praca nad zachowaniem jak największych zakresów ruchu. 

W celu wsparcia kręgosłupa chory powinien regularnie wykonywać ćwiczenia wzmacniające brzuch i kręgosłup. Ważnym elementem będzie również masaż.

Na początku zdiagnozowania choroby zwyrodnieniowej stosuje się leki przeciwbólowe, przeciw zapalne i rozluźniające.

Gdy środki farmakologiczne przestają działać oraz pojawiają się zmiany neurologiczne (zwłaszcza wywołane uszkodzeniami krążka między kręgowego), a zmiany w kręgosłupie upośledzają chorego to czas na operację. Polega ona na odbarczeniu uciśniętych elementów, stabilizacji oraz blokadzie kręgosłupa.

Ponad to  w celu walki z bólem w chorobach zwyrodnieniowych kręgosłupa można zastosować termolezje lub blokadę kręgosłupa.
Main photo from Flickr

2 thoughts on “Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa

  1. Ania pisze:

    Super wpis. Dla najbardziej zainteresowanych można go uzupełnić tym artykułem – http://www.zapaleniestawow.eu/spondyloartroza.html

    • AnatomiaZycia pisze:

      Myślę, że każdy powinien być zainteresowany. Choroby zwyrodnieniowe są bardzo podstępne. Łatwo przeoczyć pierwsze objawy, a im szybciej zaczniemy się leczyć – tym dłużej pozostaniemy w pełni sił.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *